edukiak
edukiak

ArtikuluakArtikuluak

Alkizako ilargibetea Maialenen txapel

Lorea Agirre

irudia
Unai Sorarrain

Oraintxe urtebete, batzuk ondo akordatzen gara, ilargibetea zen Alkizako jaietan, eta gau giroa goxoegia goiz etxeratzeko. Gaua asko luzatu zen, dena esango dugu, muturreraino, hurrengo eguna argitzeraino. Eta hortxe topatu genituen gure buruak plazan, eguzki argitu berriari aurpegia emanda, eta gosaldu beharko dugu ba, galdezka. Badira batere nekerik sortzen ez duten parrandak, kontrakoa, irria ezpainetan luze uzten dutenak. Horrelakoa izan zen orduko hura. Maialen Lujanbiok mobilarekin, goizeko zortziak inguruan, egin zituen fotoak horren lekuko. Gurekin izan baitzen gaupasan, frontoian saioa egin eta gero.

Hilabete baino ez zen geratzen Euskal Herriko Txapelketa Nagusia abiatzeko, eta hiru hilabete final handia jokatzeko. Gazteen txosnatik Elizegira eta Elizegitik Ostatura, eta segi kalejiran. Hainbagarren bueltan hainbagarrenez errepikatu genion Maialeni aurten baietz, txapela jantziko zuela. Dena ñabartzen hasten den ordu txiki horietan ginen, eta ilargibeteari ere txapel itxura hartua genion ordurako. Eta txapela jantzita, inkluso janzten ez bazuen ere, bertso afaria antolatuko genuela eta bera gonbidatu nagusi izango zela, bertsorik batere bota beharrik gabe lasai afaltzera ekarriko genuela, eta beste bi bertsolari jarriko genituela lanean. Afariaren ideia asko gustatu zitzaiolako edota halako tema izan genuelako gau osoan, igual, horregatixe esango zion bere buruari, baietz, Alkizako lagunak gustura uzteagatik saiatu saiatuko zela behintzat txapela janzten. Eta ona denak beti du peligroa, saiatuz gero lortzeko arriskua. Eta halaxe egin Maialenek.

Maialen ezagutzen duenak badaki zeinen eskuzabala den. Alkizarrok ere hortaz jakitun gara. Ekainaren 4an antolatu genuen bertso afaria, hitz eman bezala. Uxue Alberdi eta Unai Muñoa etorri ziren kantatzera. Maialen bertan izango zela jakin zutenean, batere kobratu gabe etortzeko prest agertu ziren. Tomas Lizardi jarri genien gitarran laguntzaile. Guztien partetik halako prestutasuna ikusita eskerrak ematea ere tokatzen zitzaigula argi zegoen. Txapelduna Alkizan afaltzen, eta gainera bertso jarriak guretzako propio idatzitakoak kantatzen, eta librean ere beste bi bertsolariekin kantuan bukatzen.

Saioa bikaina izan zen. Giroa harrigarria, emozioz betea. Ostatuko jangela leporaino, eta alkizarrak bertso gosez. Hamaiketan hasi eta goizeko ordubiak jotzear zela bukatu. Umorerik eta ziririk ez zen falta izan. 'Guantanamera' doinuan, mahaiez mahai Uxuek eta Unaik botatako bertsoak ez ditugu ahanzteko. Han aitatu ziren hainbat eta hainbat alkizar. Beste behin, orduko gaupasa hartan bezala, gau gozagarria izan zen.

Gure eskertza ere egin nahi izan genion Maialeni, modu xumean, bestelakoan, handikerietan hasita haserretuko zitzaigula bagenekielako. "Niri omenaldirik ez, ezta horren kutsuko ezer, aittu?". Argi utzi zizkigun bertso afariaren nondik norakoak eta intentzioa. Baina zer gutxiago etorri izana eskertzea. Eñaut, Manex, Ane eta Mattinek bi bertso-jarri kantatu zizkioten. Eta ondoren Manuren lau bertso bikain entzun genituen. Gaupasa gogoangarri haren kronika egin zuen, eta geroago, saioaren erdikaldera, Maialenek ere gau haren bere bertsioa eman nahi izan zigun hamahiru bertso idatzitan. Naroak eta Onintzak ere kantatu nahi izan zioten Maialeni. Eta nola kantatu, gainera! Halakoa izan zen bertso afarian sortu zen giroa, denek nahi zutela eskertza keinuren bat egin.

Aurten ere Alkizako bertso saioan izango dugu Maialen. Gosaria dagoeneko prest dugu. Eta ordura bitarteko poteak ere gure kontura doaz. Izan ere, Maialen txapeldun handia baino gehiago bertsolari ikaragarria da guretzako, eta horren guztiaren gainetik bihotzeko laguna.

Hona hemen gaupasa haren bi bertsio:

Maialen Lujanbioren bertso jarriak:

1
Urtea zan bi mila1
ta bederatzia,1
iraileko hila,1
ilbete bizia.1
Nahiz gaur ekainaren lauan1
bista arazia,1
Alkizako festetan1
jarri zen hazia.
2
Saioa egin frontoian
festan segi plazan,
lehengo bertsolari juerga
zale haien trazan.
Bertsolarien fama
bazan ta ez bazan,
denaren erruduna
Lorea izan zan.
3
Bertsoek ondorio
horixe dakarte
kantuan enfin, baino
parrandan ze arte.
Festan dana emanda
hartu gendun parte,
alkateak mangera
atera zuen arte./td>
4
Ta festan ez da zalla
bi burmuinak sutzen.
Ez gaitu ezerk lotsatzen
ez ezerk beldurtzen.
Denak mozorrotuta
zeudelako hain zuzen
oain beiratu ta ez det
inor ezagutzen.
5
Kale-jira, arin-arin
eta fandanguan,
ezpata gerrian ta
zapela buruan.
Gaur nahiz Balduino zegon
barraren barruan,
nik mosketero zala
ezagutu nuan.
6
Ta berriz halakorik
ein nahi bada aurten,
El Txori ta El Jhonan
ezin ditugu ken.
Iaz tronpoa besterik
ez genun entzuten,
plaza karratua ia
borobildu zuten.
7
Hiru euneko bizarraz
bat bazan ahatik.
Pablo Motos zan edo
Manu zan ez dakit.
Trankas ta Barrankas,
ez zun ezer faltik.
Hitzein egiten zun
hiru ahotatik.
8
Manu eta Lorea
orduko fansenak
'Lujanbio txapeldun'
esan zien senak.
Kobratu omen dituzte
dauden miloi denak
finaleko kiniela
asmatu zutenak.
9
Pote pin-ponean
bestera-batera
barrua bete ahala
hustu zan kartera,
ta goizeko zazpitan
begien kaltera
ilargi betea joan
ta euzkia atera.
10
Egun argitan txosna
barruan ze mundu
bera Ailekhum Salam
Salam Ailekhun gu.
Orduko moro hura
Tomas da, seguru
Bizarra ordukoa du,
txilaba kendu du.
11
Koldo eskultorea
glamur ta ospe da
Gaupasa gurekin ta
lanera ostera.
'Donostira nijoa'
esan zun, ospera!
Herri-bazkarirako
sardinak eostera.
12
Gosai bat zor zitzaion
juerga eder horri.
Arraultzak prejitzera
nik chef gisa korri.
Gorringoa zuri ta
zuringoa gorri
atera bazen ere
ez nion igarri.
13
Ta irailetik abendu
urrunan peskian
Nahiz ta bi gauza diran
nahi eta ahal izan.
Iraileko festak,
ilbete Alkizan,
Txapela borobiltzen
holaxe hasi zan.
 

Manuren bertso jarriak:

1
Irailean ohitura denez
herriko jaiak ALKIZAN
bertso saioa ostiral gauez
azken urtetako gisan.
Giro ederra zenez,
etxerako presik ez,
berandutxo ere plazan.
Zure txapelan ibilbidea
gaupasa hartan hasi zan.
2
Lendabiziko Bergarakoa
izugarrizko jarduna,
gero Donostin hutsikan gabe
beste saio bat txukuna.
Zuk exibizioak,
ta guk emozioak,
eta BEC–en txapelduna.
Abenduaren hamairu hura
ahaztuko ez duguna.
3
Berun aleak sasien hazi,
ezkontzan dantzan ondoren,
giltzurruna ta gabon afarin
jarraian ardo edanen.
bikaina medikua,
ta “sua” magikua,
azkenean bis a bisen.
Hobekiago ezingo zan da,
bejondaizula Maialen.
4
Lau urte barru zer pasako den
ezin arren iragarri,
espero behintzat bitarte hortan
elkar ikustea sarri.
Nahiz handia den maila,
ta izan arren zaila,
ea han haizen herorri.
Berriz txapela jantzi nahi baden
aurretik hona etorri.


Azalera itzuli
irteerak

xhtml | CSS - iametza interaktiboak garatuta

2010 Alkizako Oilategitik Alkiza (Gipuzkoa)

Eusko Jaurlaritza Gipuzkoako Diputazioa Alkizako Udala